Inne książki o tematyce indiańskiej

	Robert V. Hine, John Mack Faragher POGRANICZA Historia amerykańskiego Zachodu przeł. Tomasz Tesznar Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, format 160×240, stron 372, oprawa miękka, zdjęcia, mapy, indeksy, cena 45 zł	W żywy i malowniczy sposób Hine i Faragher opowiadają o barwnych dziejach amerykańskiego Zachodu, od pierwszych kontaktów pomiędzy rdzennymi Amerykanami i Europejczykami, aż po początki XXI wieku. Książka przybliża szereg ludów i kultur amerykańskiego Zachodu, oraz śledzi wpływ, jaki na mężczyzn i kobiety z rozmaitych grup etnicznych miały ich spotkania i wzajemne relacje, a często także konflikty. Przywołując autentyczne postaci z dziejów pogranicza, poruszają zagadnienia sięgające od wczesnych wypraw badawczych po współczesną problematykę ochrony środowiska. Ta bogato ilustrowana książka będzie prawdziwym skarbem dla każdego czytelnika zainteresowanego jedyną w swoim rodzaju epopeją amerykańskiego Zachodu. Pogranicza to nie tylko i nie przede wszystkim obraz utarczek z Indianami czy Meksykanami, lecz w pierwszym rzędzie panorama procesów transformacji całego kontynentu w domenę cywilizacji technicznej i stopniowej urbanizacji. (...) Autorzy pokazują też ewolucję lokalnych społeczności, z początku opartych na prawie rewolweru, przemiany gospodarcze, rozwój demograficzny oraz napływ dużych grup narodowościowych i etnicznych z Europy, niekiedy po dziś dzień przesadzający i obliczu rozległych terytoriów. Z recenzji prof. dr hab. Marka Wilczyńskiego Robert V. Hine jest emerytowanym profesorem Uniwersytetu Kalifornijskiego, John Mack Faragher - wykładowcą historii Ameryki na Uniwersytecie Yale.
	Paul Radin TRICKSTER Studium mitologii Indian północnoamerykańskich przeł. Anna Topczewska Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, format 135×208, stron 364, oprawa miękka, cena 30 zł	Figura Trickstera (wesołka, przechery) to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci folkloru, mitologii i religii na całym świecie, ściśle powiązana z wyobrażeniem ambiwalentnej boskości. Książka Paula Radina, wybitnego antopologa amerykańskiego urodzonego w Łodzi, należy do fundamentalnych lektur na ten temat. Napisana w 1956 roku, opiera się przede wszystkim na starannych studiach korpusu mitów Indian Winnebagów. z recenzji Wojciecha Józefa Burszty.
	Lewis H. Morgan LIGA Ho-de'-no-sau-nee, czyli Irokezów Wydawnictwo Marek Derewiecki, format 170×240, stron 400+4 nlb (kolorowa wkładka), oprawa twarda, ryciny, mapy, aneksy, cena 59 zł zob. spis treści	Amerykańska antropologia narodziła się w księgarni, w Albany w 1844 roku, gdzie Lewis Henry Morgan, adwokat, członek półtajnego bractwa w zachodniej części stanu Nowy Jork, naśladującego obrzędy Irokezów, a z czasem prekursor badań terenowych, przypadkowo spotkał Ha-sa-no-an-da - Ely'ego Parkera, młodego Indianina z ludu Seneka, który w przyszłości miał stać się sachemem Seneków i adiutantem gen. Ulyssesa Granta. Tej samej nocy, a także przez dwa następne dni, w pokoju hotelowym w Albany, przy pomocy młodego tłumacza Ha-sa-no-an-da, Morgan przeprowadził pierwsze wywiady etnologiczne z przywódcami Seneków na temat struktury Konfederacji Irokeskiej. Dzięki współpracy zafascynowanego Indianami prawnika i młodego Seneki siedem lat później powstała słynna "Liga Haudenosaunne, czyli Irokezów", określana mianem pierwszej prawdziwej etnografii i najlepszej - do dzisiaj! - monografii słynnych Irokezów. Na polskie tłumaczenie, dopiero trzecie w Europie, Liga czekala 160 lat.
	Leszek Michalik ENCYKLOPEDIA PLEMION INDIAN AMERYKI Północnej: Ludzie kultura, historia, współczesność Wydawnictwo Miniatura, format 205×295, stron 336, oprawa twarda, zdjęcia, mapy, indeksy, cena 69 zł	Pierwsza w Polsce próba encyklopedycznego ujęcia najważniejszych i podstawowych wiadomości z zakresu szeroko rozumianej charakterystyki poszczególnych plemion indiańskich zamieszkujących obszary dzisiejszych Stanów Zjednoczonych i Kanady. Zwięzłe informacje o plemionach zostały pomyślane jako rodzaj wprowadzenia w umiejscowienie geograficzne, charakterystykę kulturową, religijną, obyczajową, historię, wreszcie elementy życia współczesnego. Niemal każde hasło zostało opatrzone wskazówkami bibliograficznymi, które pomogą czytelnikowi odnaleźć znaczące, obszerne monografie plemienne i dotrzeć do bardziej wyczerpujących informacji.
	INDIANIE KALINAGO i inni... R eferaty Seminariów Antropologicznych 2001-2008 red.Andrzej J.R. Wala i Krystyna Baliszewska PAES/PATE - Tipi, format 170×240, stron 512, oprawa miękka, ilustracje, zdjęcia, mapy, indeksy, cena 40 zł zob. spis treści	Drugi tom referatów Seminariów amerykanistycznych Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Etnograficznego im. Bronisława Malinowskiego z Atlantic City. Bogactwo materiałów, różnorodność ujęć, szeroka reprezentacja indianistycznych środowisk w gronie autorów to cechy, które sprawią, iż drugi tom referatów będzie lekturą pożyteczną dla tych polskich i polsko-amerykańskich czytelników, którzy zainteresowani są dawnym i współczesnym światem indiańskich kultur.
	Bartosz Hlebowicz Odnaleźć nasze prawdziwe ścieżki Nanticoke Lenni-Lenapowie i Oneidowie ze Wschodniego Wybrzeża Stanów Zjednoczonych Wydawnictwo DiG, format B5, stron 386, il. 55, cena 30 zł	Moi bohaterowie, potomkowie słynnych Irokezów i Delawarów, to ludzie z krwi i kości, nieganiający po preriach z przysłowiowymi piórami we włosach czy dumnie wypalający "fajki pokoju" w "wigwamach". A jeżeli już "indianizują się" ku naszej uciesze, robią to tylko od święta i nie zawsze z ochotą. W tej pracy sami mówią o sobie najwięcej, dzięki obfitym cytatom z przeszło stu wywiadów, jakie z nimi przeprowadziłem. Kolejne wyjazdy do Stanów Zjednoczonych stawały się za każdym razem eksploracjami "Ameryki indiańskiej", położonej na uboczu, małomiasteczkowej, wioskowej i rezerwatowej. Narracje o tym, kim są i jak siebie postrzegają współcześni Indianie ze Wschodniego Wybrzeża, są głównym tematem tej książki.
	Rafe Martin Świat, który istniał przed naszym Powieść w legendach Wydawnictwo ELAY, format 130×200, stron 128, cena 26,5 zł	Książka w zbeletryzowanej formie przedstawia autentyczne legendy plemienia Irokezów Seneca. Opowieści będące jądrem tej jednej z najbardziej zaawansowanych kultur Ameryki Północnej, gdzie kobiety wybierały radę plemienia, są żywym zapisem najważniejszych podań tego ludu. Opatrzone wstępem Petera Jemisona, Seneki z rodu Czapli, są atrakcyjne nie tylko dla młodego czytelnika, lecz także wszystkich tych, których fascynuje mądrość starych kultur. Kruk - młody chłopiec niosący na sobie ciężar przypisanej mu klątwy, jaka spadła na plemie, mieszka zamotnie wraz ze swoją babcia. Na swej drodze spotyka kamień - kamień niezwykły. Kamień opowiadający legendy, które naprowadzają chłopca na drogę ku jego przeznaczeniu.
	NOWA WOLA PO PROSTU pod red. Bartosza Hlebowicza Gminny Ośrodek Kultury-TIPI,wydanie trzyjęzyczne: teksty po polsku, angielsku i białorusku, format 210×210, stron 192, zdjęcia kolorowe, cena 49 zł więcej	Być może pierwszym wrażeniem zabłąkanego w Nowej Woli turysty będzie myśl: "Nic tu nie ma". Ale trzeba umieć słuchać i patrzeć. Dzieci fotografowały własną wioskę, rozmawiały ze starszymi, rysowały ulubione miejsca i zajęcia, nagrywały opowieści starszych. Potem swoje zdjęcia pokazały podczas wystaw na wolnym powietrzu. Kto je obejrzał, nie może mieć wątpliwości, że Nowa Wola jest miejscem wyjątkowym. Książka jest rezultatem projektu, jaki autorzy, antropologowie Bartosz Hlebowicz i Alicja Froń, zorganizowali w podlaskiej wsi latem 2007 i 2008 roku wraz z jej najmłodszymi mieszkańcami. Uzupełniają ją zdjęcia i opowieści dzieci z indiańskiego rezerwatu Oneida w Kanadzie, w którym przeprowadzono podobny projekt latem 2007 roku (o obydwu pisaliśmy w "Tawacinie" w numerze 3 [79], jesień 2007). Z zestawienia zdjęć i słów młodych nowowolan i Indian wynika niezwykły obraz światów - i sposobów ich postrzegania - które okazują się wcale nie tak od siebie odległe jak wskazywałby fizyczny dystans.
	Aleksandra Ziółkowska-Boehm Otwarta rana Ameryki Wydawnictwo Debit, format 170×240, stron 256 + 16 (kolorowa wkładka ze zdjęciami), oprawa twarda, cena 24 zł	Książka zainspirowana historią rodzinną. Aleksandra Ziółkowska-Boehm pisze o swoim stryju, rzeźbiarzu Korczaku Ziółkowskim, który w skałach Czarnych Wzgórz w Dakocie Południowej wykuwał pomnik wodza Indian Crazy Horse'a. Jest to punkt wyjścia tego zbioru opowieści reportażowych poświęconych współczesnemu życiu i sytuacji amerykańskich Indian. Książka napisana prostym, klarownym językiem pokazuje zawiłe i trudne problemy, z którymi Stany Zjednoczone zmagają się od lat. Autorka opisuje szkoły indiańskie, losy kobiet, które nazwała "indiańskimi księżniczkami", pisze o indiańskich szyfrantach, smutku rezerwatów i o fortunach kasyn gry, wspierających wiele ambitnych przedsięwzięć. Książka zawiera także rozmowy, m.in. z Indianami, przedstawicielami plemion Szejenów, Apaczów, Kiowa, Chickasaw. Wiele obrazów przedstawionych w tych opowieściach mocno porusza, także wywołuje pytania. Czy w obecnej sytuacji - mając na uwadze tragiczną przeszłość - można pomóc Indianom? Jak dalece jest to możliwe? Odpowiedź pisarka pozostawia czytelnikowi.
	Borys Malkin ODCHODZĄCY ŚWIAT Tropem kultur indiańskich i świata przyrody Ameryki Południowej Wydawnictwo AKOT, Warszawa 2007, format 205×295, stron 400, oprawa twarda z obwolutą, mapy, ryciny, słowniki, indeksy, cena 69 zł więcej	Wśród licznie pojawiających się tytułów literatury podróżniczej książka to niezwykła. Dwanaście południowoamerykańskich wypraw w zakątki, do których turyści i ekipy filmowe nie docierają, a prezentowane w niej światy w większości przeszły już do historii. Jest to nieomal dokument epoki, w którym ogromna wiedza i czterdziestoletnie doświadczenie badawcze autora, w połączeniu z wartkim tokiem świetnie prowadzonej narracji, pełnej humoru, uniesie czytelnika bez reszty do odległych, barwnie opisanych miejsc. Książka zafascynuje zarówno czytelników młodych, jak i starszych. Tych, którzy marzą o wyruszeniu po wielką przygodę, a także tych, którzy zjeździli już świat i zechcą porównać lub wzbogacić swe własne doświadczenia. W książce nie brakuje bowiem praktycznych porad dla śmiałków, ani wiedzy dla eksploratorów o zacięciu naukowym. Niezwykłość tej książki polega również na tym, iż mimo egzotyki mowa w niej o zwykłych ludziach i ich zwykłych sprawach, bez uciekania się do przesady czy taniej sensacji. Napisana z ogromną pasją, zawiera spory ładunek emocji pozytywnych, coraz rzadszych, jak się wydaje, w dzisiejszym stechnicyzowanym świecie. Książka jest bogato ilustrowana, zawiera 120 zdjęć o ogromnej wartości dokumentacyjnej, zarówno historycznej, jak i etnograficznej, oraz mapy dotyczące omawianego obszaru.
	Rdzenna Ludność Stanów Zjednoczonych - tradycyjne życie i rezerwatowa rzeczywistość red. Marek Górka Śródmiejski Ośrodek Kultury - TIPI, Kraków 2006, format 145×205, stron 144+8 nlb (fotografie barwne), mapy, ryciny, cena 19 zł UWAGA: Przy jednoczesnym zamówieniu Rdzennej ludności Stanów Zjednoczonych z dowolnym tomem referatów: Odrębna rzeczywistość (19 zł), Pióropusze i krawaty (19 zł) i W duchu Szalonego Konia? (19 zł) - taniej! Każdy tom w cenie 16 zł.	Zbiór materiałów z konferencji w Krakowie 21 kwietnia 2006 r. Autorzy: Aleksander Sudak, Adaptacja koczowników z Równin Stanów Zjednoczonych do życia w rezerwatach Marek Górka, Wojny seminolskie jako droga do zachowania tradycji i wartości plemiennych Marek Hyjek, System wartości Indian Nawaho - od mitycznego prapoczątku do globalnej współczesności Bartosz Hlebowicz, Strażnicy tradycji: alternatywne szkoły Oneidów i Mohawków Paweł Laidler, Wybrane aspekty orzecznictwa Sądu Najwyższego USA dotyczącego rdzennej ludności Ameryki Północnej Radosław Palonka, Kultura Pueblo - rekonstrukcja przeszłości dzięki współpracy archeologów z rdzennymi Amerykanami Cyprian Świątek, Wpływ odtwarzania materialnej kultury Indian przez białych na jej przetrwanie w czasach współczesnych Alicja Froń, Wyobrażenia Indian w Stanach Zjednoczonych Marek Maciołek, Znani i lubiani, czyli jak nie pisać dziś o Indianach (wyznania redaktora) Marek Piotr Ptasiński, Realizacja zainteresowań kulturą rdzennej ludności Ameryki Północnej na gruncie PRPI
	Indiański gawędziarz: Legendy, baśnie i uzdrawiające opowieści Indian Ameryki Północnej wybór, przekład i opracowanie: Leszek Michalik i Piotr G. Michalik Miniatura, Kraków 2007, format 145×205, stron 240, oprawa broszurowa, cena 24 zł	Zbiór 77 legend zestawionych według regionów kulturowo-geograficznych, z typowymi dla tej części świata wątkami (np. postać obdarzonej wiedzą staruszki, romans ze zwierzęciem, głód i sytość), wzbogacony o charakterystykę tych regionów i najważniejszych plemion.
	Referaty Seminariów Antropologicznych pod red.Krystyny Baliszewskiej i Andrzeja J.R. Wali PAES/PATE - Tipi, format 170×240, stron 400+8, noty o autorach, indeksy cena 20 zł zob. spis treści	Wszystkie zamieszczone tu opracowania powstały w latach 1990-2000, niektóre z nich jako "zeszyty naukowe" szybko wyczerpywały się, inne były wznawiane, nieliczne w zmienionej postaci lub obcojęzycznej wersji językowej (hiszpańskiej, angielskiej) publikowane były w trudno dostępnych pracach. Dlatego też dobrze się stało, iż bogaty plon dziesięcioletniej aktywności na polu wydawniczym i konferencyjnym PAES/PATE doczekał się teraz swego zbioru w postaci odrębnej publikacji, która z pewnością skupi uwagę polskiego i polonijnego czytelnika zainteresowanego dziejami i kulturą Indian obu Ameryk. (ze wstępu)
	Tylko Ziemia przetrwa... Mała antologia dawnej i współczesnej literatury Indian Ameryki Północnej wybór i opracowanie Leszek Michalik, Sztumski Ośrodek Kultury, format 145×204, stron 140, cena 12 zł	Wybór tradycyjnych legend i pieśni (wraz z nutami!), sztuka krasomówcza, wspomnienia, współczesna poezja i proza. Ilustracje Zdzisław Mańkowski.
	Leszek Michalik Indianie obu Ameryk. Tradycyjne rękodzieło Indian Ameryki Północnej i Łacińskiej Muzeum w Kwidzynie, format 245×170, stron 122, cena 18 zł	Charakterystyka obszarów kulturowych obu Ameryk, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki i rękodzieła: ubiory, akcesoria obrzędowe, instrumenty muzyczne, ozdoby, broń itp. Całość bogato ilustrowana (zdjęcia kolorowe i czarno-białe).